NHỮNG BÀI HỌC RÈN NHÂN CÁCH CUẢ NGƯỜI VIỆT XƯA

NHỮNG BÀI HỌC RÈN NHÂN CÁCH CUẢ NGƯỜI VIỆT XƯA

 



Đói cho sạch, rách cho thơm; Giấy rách phải giữ lấy lề: Nghèo, đói nhưng phải lấy lễ nghĩa, đạo đức làm trọng. Nhưng bây giờ thói hư tật xấu không những bắt nguồn từ nghèo đói mà kể cả từ sự giàu có nữa. Ví như tính tham lam, thiếu ý thức của một bộ phận người Việt, mua bán gian lận, sinh hoạt bê tha, xả rác bừa bãi … đâu có kể giàu nghèo.

Ăn trông nồi, ngồi trông hướng; Miếng ăn miếng nhục; Miếng ăn quá khẩu thành tàn…Các cụ dạy về văn hóa ăn uống rất sâu xa. “Ăn” là một bản năng nhưng cũng phải học, học hàng ngày. Ăn uống phải nhìn xung quanh, không chỉ biết có bản thân mình, phải biết giữ ý tứ, thể diện. Không thể để bị khinh, để mang nhục chỉ vì miếng ăn. Ra nước ngoài mới bộc lỗ rõ điều này.

Học ăn, học nói, học gói, học mở: Từ việc ăn, cho đến việc nói và làm; đều phải học, không có gì tự nhiên mà đến. Đi nước ngoài lại càng phải học vì văn hóa, nếp sống, cách nghĩ khác nhau. Mà học thì không quá khó, chỉ cần mình có ý thức học hỏi và chịu khó quan sát thì mình có thể làm được như họ. Như ăn tiệc, như xếp hàng, như giao tiếp ứng xử với người nước ngoài, như giữ gìn trật tự, vệ sinh nơi công cộng…

Uốn cây từ thuở cây non, dạy con từ thuở con còn thơ ngây: Đây là một bài học cho các bậc cha mẹ, nhà trường trong việc dạy dỗ con cái. Vậy để hình thành nếp sống văn hóa, thói quen tốt thì gia đình và nhà trường, xã hội phải dạy dỗ trẻ ngay khi còn nhỏ. Người lớn cũng thấy được sự ảnh hưởng của mình để làm gương cho trẻ em. Như vậy thì những thói hư tật xấu làm sao có đất để tồn tại?

Tiên học lễ, hậu học văn: Đề cao lễ nghĩa, đạo đức của con người mà ta cần phải học trước khi học về kiến thức. Đây là cái gốc để hình thành nhân cách tốt của mỗi con người, và rộng ra của một xã hội văn minh. Đi một đàng học một sàng khôn: Càng được đi ra ngoài xã hội, ra thế giới càng có cơ hội để học tập, học những điều tốt, điều hay; để từ bỏ những thói hư, tật xấu như các bạn đã nói.

Trên kính, dưới nhường; tôn sư trọng đạo: Đó là bài học về ứng xử với những người xung quanh, đó là một trật tự xã hội mà con người phải tuân thủ. Nó thật khác biệt với những gì diễn ra mà chúng ta thấy như cảnh cha con, anh em, thầy trò cãi cọ chửi bới, đối xử tệ bạc, thậm chí đâm chém lẫn nhau bất chấp đạo lý; cảnh chen lấn xô đẩy nơi công cộng bất chấp luật lệ… Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơm: Dạy con cháu ý thức vệ sinh, gọn gàng ngăn nắp, hình thành thói quen tốt sẽ có tác động tốt đến đời sống của gia đình (rộng ra là xã hội).

Còn rất nhiều quan niệm, cách răn dạy của ông bà ta đối với con cháu để mong muốn con cháu mình được học tập và áp dụng trong cuộc sống để cuộc sống đẹp hơn, tốt hơn. Như các câu: Lá lành đùm lá rách; Kim vàng ai nỡ uốn câu, người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời; Cá không ăn muối cá ươn, con cưỡng cha mẹ trăm đường con hư; Không thầy đố mày làm nên; Gần mực thì đen, gần đèn thì rạng…

Nguồn: vietnamnet.vn

 

 

Các bài đã đăng

  • TÌNH MẸ

    Truyện

    Cô nhi viện Domaine de Marie Đà Lạt không giống bất kỳ cô nhi viện nào của mấy bà xơ “tai bồ” tên cúng cơm của mấy bà xơ dòng Vinh Sơn. Thị trấn Đà Lạt đầu thập niên 50 không lớn, trường học, nhất là trường mẫu giáo và tiểu học không có bao nhiêu, nhưng lại chỉ dạy chương trình Việt. Cô Nhi Viện Domaine de Marie là cơ sở duy nhất trên Đà-Lạt dạy theo chương trình Pháp. Do đó ban quản trị cô nhi viện đã mở cửa đón nhận thêm học sinh nội trú cho con em của các quan tây cũng như những gia đình Việt-Nam khá giả. Tuy gọi là nội trú, nhưng cha mẹ mấy đứa bé này thường đến cô nhi viện vào những buổi sáng Chúa Nhật để thăm viếng quà cáp hoặc xin phép đưa con họ về nhà chơi. Đó là lý do khiến bộ tứ này có mặt ở đây mỗi sáng Chúa Nhật!
    TÌNH MẸ
    (12/04/16)
  • LÒNG TỐT

    Truyện

    Một giọng khàn khàn, run run làm gã giật mình. Trước mắt gã, một bà cụ già yếu, lưng còng cố ngước lên nhìn gã, bên cạnh là mẹt rau chỉ có vài mớ rau muống xấu mà có lẽ có cho cũng không ai thèm lấy.
    LÒNG TỐT
    (12/04/16)
  • BẠN THÂN CHÚA

    Truyện

    Ôi lạy Chúa, tình yêu của Chúa thật bao la và màu nhiệm biết bao, làm sao con có thể hiểu được? Chúa xử như vậy với những bạn thân tình của Chúa, thế mà con tưởng rằng họ là người bị Chúa quở phạt. Lạy Chúa, xin thêm lòng tin cho con, một lòng tin vô điều kiện, không đòi hỏi bằng chứng của tình yêu và bền tâm tin yêu ngay cả khi không hiểu gì về những đòi hỏi như điên rồ của tình yêu.
    BẠN THÂN CHÚA
    (10/03/16)
  • “Nắm tay em đi khắp thế gian – Follow me to”

    Truyện

    “Nắm tay em đi khắp thế gian – Follow me to” câu chuyện tình lãng mạn nhất qua ảnh
    “Nắm tay em đi khắp thế gian – Follow me to”
    (07/08/15)
  • Chân dung Thánh Maria Mađalêna

    Truyện

    Thánh Maria Mađalêna (hoặc Maria Mácđala) được cả Công giáo, Chính thống giáo, Anh giáo, và Tin lành Luther tôn kính là một vị thánh, lễ nhớ ngày 22-7 hằng năm.
    Chân dung Thánh Maria Mađalêna
    (22/07/15)
  • Lời ca mảnh đất ven sông

    Truyện

    Dòng sông đời buông trôi kỉ niệm, cuốn theo mọi thứ khi cơn lũ về; tuy nhiên, chính dòng sông cũng gợi nhớ trong tôi bao điều quý giá về những mối tương quan mà dòng đời mang lại. Dòng sông đưa tôi đến những cuộc gặp gỡ, ngày ngày bồi đắp phù sa để những mối tương giao nảy mầm trên mảnh đất tình yêu.
    Lời ca mảnh đất ven sông
    (21/07/15)
  • Hãy Làm Điều Gì Đó Trước Khi Quá Muộn Màng !

    Truyện

    Bạn thân mến, cuộc đời không dài lắm đâu, vậy nên bạn hãy dành nhiều thời gian để yêu thương và quan tâm đến những người mà bạn quý mến, hãy tận hưởng những khoảnh khắc với họ trước khi mọi chuyện đã quá muộn màng.
    Hãy Làm Điều Gì Đó Trước Khi Quá Muộn Màng !
    (14/07/15)
  • “Ở đâu có tình yêu, ở đó có sự sống” – Lev Tolstoy

    Truyện

    Đây là câu chuyện có thật diễn ra ở Nhật Bản – câu chuyện lạ lùng và cảm động về một loài vật vốn đã rất quen thuộc với chúng ta.
    “Ở đâu có tình yêu, ở đó có sự sống” – Lev Tolstoy
    (07/07/15)
  • GIÁ NHƯ ANH BẮT MÁY

    Truyện

    Dường như nỗi đau từ cái chết của vợ vẫn chưa thôi rỉ máu trong trái tim anh. Ngày vợ mất, anh như hóa điên. Anh tự đổ lỗi cho mình trước cái chết của chị và có lẽ sẽ không bao giờ có thể tha thứ cho bản thân.
    GIÁ NHƯ ANH BẮT MÁY
    (12/06/15)
  • NHƯ THẾ NÀO HẠNH PHÚC ?

    Truyện

    Có một phú ông vô cùng giàu có. Hễ thứ gì có thể dùng tiền mua được là ông mua về để hưởng thụ. Tuy nhiên, bản thân ông lại cảm thấy không vui, không hề hạnh phúc.
    NHƯ THẾ NÀO HẠNH PHÚC ?
    (29/05/15)

Trang

Các tin đã đưa ngày